Sağlık

Demir Eksikliğinin Görmezden Gelmemeniz Gereken Belirtileri

Demir, birçok vücut fonksiyonunda aktif rol oynayan çok önemli bir mineraldir. Vücudunuz bu besin olmadan yapamazken, eksikliği de dünyadaki en yaygın beslenme sorunlarından biridir. Özellikle kadınların dikkatli olması gerekir.

Düşük demir seviyeleri vücudunuzun dengesini bozabilir ve düzgün çalışmasını engelleyebilir. Demir eksikliği olarak başlayan durum, gizli demir eksikliğine (demir eksikliği eritropoezi veya anemisiz demir eksikliği olarak da adlandırılır) ve ardından hemoglobin seviyelerinizin etkilendiği demir eksikliği anemisine ilerleyebilir. Demir eksikliği aneminiz varsa, vücudunuz daha az kırmızı kan hücresi yapar ve yapılan kırmızı kan hücreleri daha az hemoglobin içerir. Bu durum vücudunuzdaki birçok hayati fonksiyon üzerinde kademeli bir etkiye sahiptir. Demir eksikliği anemi olmadan da ortaya çıkabilir.

Düşük demir seviyeleri başlangıçta herhangi bir belirtiye neden olmayabilir. Ancak, eksiklik kötüleştikçe aşağıdaki belirtilerin çoğunu fark edebilirsiniz.

Yorgunluk

Kendinizi fiziksel olarak zorladığınızda veya uykusuzluk ya da uzun süreli stres yaşadığınızda yorgun hissetmeniz normaldir. Peki ya yorgunluk ve bitkinlik sürekli bir gerçeklikse? Demir seviyeniz düştüğünde, enerjinizin gerçekten düşük olduğunu ve merdiven çıkmak ya da hafif ev işleri gibi daha önce yorgun hissetmenize neden olmayan aktivitelerin artık yorgunluk yarattığını fark edeceksiniz. Sürekli yorgunluk, demirinizin düşük olduğunu veya demir eksikliği anemisinden muzdarip olduğunuzu gösteren en yaygın işarettir. Bunun nedeni, vücudunuzda yeterli oksijeni taşıyacak kadar sağlıklı hemoglobine sahip olmamanızdır – buna genellikle “yorgun kan” denir.

Nefes Darlığı

Demir eksikliği ayrıca sürekli nefes darlığı hissetmenize neden olabilir – sanki havanız tükeniyormuş ve yeterince derin veya hızlı nefes alamıyormuşsunuz gibi. Ayrıca nefes vermeyi bitirmeden önce acilen nefes almanız gerektiğini de hissedebilirsiniz.

Bu rahatsızlığı olan çoğu kişi rahat bir haldeyken veya otururken nefessiz kaldığını hissetmeyebilir. Ancak fiziksel aktivitede bulunduğunuzda veya kendinizi zorladığınızda, vücudun ihtiyaç duyduğu artan oksijen miktarı kan tarafından sağlanamaz. Sonuç olarak, oksijen tedarikini artırmak için derin ve hızlı nefes almaya başlayabilirsiniz. Ciddi vakalarda, otururken bile nefes darlığı hissedebilirsiniz.

Kalp Çarpıntısı

Demir eksikliği anemisi olan kişilerde kalp çarpıntısı da görülebilir. Demir eksikliği anemisi olan kişilerde kalp, vücuda oksijen sağlamak için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Bu da kalbin normalden daha hızlı veya güçlü atmasına yol açarak kalp atışlarını hissetmenize neden olur. Şiddetli demir eksikliği anemisi vakaları kalp büyümesine, kalp üfürümüne ve hatta kalp yetmezliğine de yol açabilir.

Soluk Cilt

Solgun olmak veya solgun ya da sarımsı bir solgunluğa sahip olmak demir eksikliğinin bir başka işaretidir. Bu durum cilt tonundaki veya pigmentasyonundaki bir değişiklikten değil, kırmızı kan hücrelerinin sayısındaki azalmadan kaynaklanır. Koyu bir ten rengine sahipseniz, solgunluk ağız içi, tırnaklar ve göz astarında daha kolay tespit edilebilir.

Baş Ağrısı ve Baş Dönmesi

Çok yaygın olmamakla birlikte, baş ağrısı ve baş dönmesi de demir eksikliğine işaret edebilir. Baş ağrıları hafif, orta veya şiddetli olabilir ve beyin de dahil olmak üzere organlarınıza giden oksijen miktarının azalmasının bir sonucu olabilir.

İşitsel Sorunlar

Demir eksikliği anemisi olan bazı kişiler başlarının içinde bir uğultu, çınlama veya tıslama sesi duyarlar. Bu tinnitus olarak bilinen bir durumdur. Uzmanlar, kırmızı kan hücrelerinin sayısındaki azalmanın bazı durumlarda kanın incelmesine ve ses çıkaracak kadar hızlı dolaşmasına neden olabileceğini öne sürmektedir.

Gıda Dışı Garip İstekler

Bağlantı tam olarak açık olmasa da, demir eksikliği anemisi olan kişiler pika olarak bilinen bir durum olan kir, buz, boya veya kağıt gibi gıda dışı maddelere karşı bir istek duyabilirler. Ayrıca yemeğinizin tadının garip olduğunu da hissedebilirsiniz.

Cilt Sorunları, Saç Dökülmesi ve Tırnak Anormallikleri

Demir eksikliği aneminiz olduğunda cildiniz, saçlarınız ve tırnaklarınız da zarar görür. Kaşıntılı hissedebilir ve tırnaklarınız kırılgan olabilir. Bazı insanlar tırnaklarının bir kaşık gibi içe doğru kıvrıldığını fark eder. Ayrıca saç dökülmesi de yaşayabilirsiniz. Saçınızı yıkadığınızda veya fırçaladığınızda normalden daha fazla saç telinin döküldüğünü fark ederseniz, demiriniz düşük olabilir.

Dil Ağrısı ve Ağız Köşelerinde Çatlaklar

Diliniz belirgin bir neden olmaksızın şişmiş veya ağrıyor mu? Bu demir eksikliğine işaret ediyor olabilir. Ağzınızın köşelerinde açık yaralar veya çatlaklar da demir eksikliğiniz olduğu anlamına gelebilir.

Huzursuz Bacak Sendromu

Demir eksikliği anemisi, huzursuz bacak sendromu olarak bilinen bacaklarınızı hareket ettirmek için dayanılmaz veya ezici bir dürtü ile de bağlantılı olabilir. Ayrıca uyluklarınızda, baldırlarınızda ve ayaklarınızda sürünme veya emekleme hissi de yaşayabilirsiniz. Uzmanlar bunun sinir sistemindeki bir sorundan kaynaklandığını öne sürmektedir. Aslında, bir klinik araştırmada huzursuz bacak sendromu olan kişilerin %15’inde demir eksikliği olduğu tespit edilmiştir.

Sık Enfeksiyonlar

Bağışıklık sisteminizin düzgün çalışması için demire ihtiyacı vardır. Bu nedenle sık sık hastalanıyorsanız, demir seviyenizi kontrol etmenin zamanı gelmiş olabilir.

Soğuk Eller ve Ayaklar

Demir eksikliği anemisi soğuğa karşı daha hassas olmanıza da neden olabilir. Özellikle ekstremiteleriniz (eller ve ayaklar) bu durumdan etkilenir. Vücudunuz anemik olduğunda, vücut dokularınıza oksijen sağlamak için gereken yeterli sağlıklı kırmızı kan hücresine sahip olmayacaktır. Vücudunuz hayati organlara oksijen sağlamak için mevcut kırmızı kan hücrelerini kullanır ve sonuç olarak ekstremitelerinize giden dolaşım darbe alır.

Bazı İnsanlar Demir Eksikliği Açısından Daha Yüksek Risk Altındadır

Doğurganlık çağındaki kadınlar, aylık dönemlerinde kan kaybı yaşadıkları için demir eksikliğine daha duyarlıdır. Bu yaş grubundaki her 5 kadından 1’i demir eksikliği anemisinden muzdariptir.

Hamile kadınlar, bebeğin ihtiyaçlarını karşılamak için normalden çok daha fazla demire ihtiyaç duyduklarından demir eksikliği yaşayabilirler. Hamile kadınların yaklaşık %50’sinde demir eksikliği anemisi gelişir.

Kan kaybına neden olan veya demir emilimini engelleyen tıbbi bir durumdan muzdarip olan kişiler, iyi beslenmelerine rağmen yeterli demire sahip olmayabilirler.

Bebekler veya küçük çocuklar da demir eksikliğine yatkındır. Bunun nedeni, ana besinleri olan sütün demir içeriğinin düşük olması ve çok fazla sütün diğer gıdalardan demir emilimini engelleyebilmesidir.